Tazminat Davalarında Süreç Nasıl İşler? – Hukuki Aşamalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Rengin Geçen
- 1 Tem 2025
- 2 dakikada okunur
Tazminat davaları, bir kişinin hukuka aykırı bir fiil nedeniyle zarara uğraması durumunda başvurabileceği en temel hukuk yollarından biridir. Bu zarar, hem maddi kayıp (örneğin hastane masrafı, gelir kaybı) hem de manevi acı ve elem olabilir.
Peki, tazminat davası açmak isteyen bir kişi ne yapmalı? Süreç hangi adımlardan oluşur? Hangi belgeler gereklidir?
Bu yazıda, tazminat davası sürecini başından sonuna kadar adım adım açıklıyoruz.
1. Tazminat Davası Nedir?
Tazminat davası, bir kişinin haksız fiil, sözleşmeye aykırılık veya hukuki sorumluluk nedeniyle uğradığı zararların karşılanması amacıyla mahkemeye başvurmasıdır.
En sık görülen tazminat davaları:
Maddi tazminat: Malvarlığı zararlarının telafisi (tedavi giderleri, iş gücü kaybı, mal ziyanı vb.)
Manevi tazminat: Yaşanan üzüntü, elem, psikolojik yıkımın karşılığı
Trafik kazası tazminatı
Hekim hatası nedeniyle tazminat
İş kazası sonucu tazminat
Hakaret ve kişilik haklarına saldırı nedeniyle tazminat
2. Tazminat Davası Açmadan Önce Ne Yapılmalı?
Tazminat davası açılmadan önce, olayın hukuki olarak değerlendirilebilmesi için şu unsurların bulunması gerekir:
✅ Hukuka aykırı bir fiil olmalı
✅ Zarar doğmuş olmalı
✅ Fiille zarar arasında nedensellik bağı olmalı
✅ Kusur ya da sorumluluk taşıyan bir kişi olmalı
📍 Eğer bu unsurlardan biri eksikse, dava reddedilir.
⚖️ Ön Değerlendirme:
Olay tespiti ve delil toplanması
Tanık veya kamera kayıtları
Doktor raporları veya maddi hasar belgeleri
3. Görevli ve Yetkili Mahkeme
📌 Tazminat davalarında:
Görevli mahkeme: Asliye Hukuk Mahkemesi(Eğer olay iş ilişkisine dayanıyorsa: İş Mahkemesi)(Trafik kazası ise: Asliye Ticaret Mahkemesi olabilir)
Yetkili mahkeme: Zarar görenin yerleşim yeri ya da zararın meydana geldiği yer mahkemesi
4. Tazminat Davasında Süreç Nasıl İşler?
🔹 1. Dava Dilekçesinin Hazırlanması
Dilekçede şu unsurlar yer almalıdır:
Davacı ve davalının kimlik bilgileri
Olayın özeti
Zararın türü ve miktarı
Talep edilen tazminat (maddi ve/veya manevi)
Deliller (rapor, tanık, belge vs.)
Hukuki dayanaktan bahsedilmesi (Borçlar Kanunu, Yargıtay kararları)
➡️ Dava açıldıktan sonra mahkeme tensip zaptı düzenler ve süreci başlatır.
🔹 2. Ön İnceleme ve Delil Aşamaları
Mahkeme, tarafları ön inceleme duruşmasına davet eder.
Bu aşamada:
Taraflar delillerini sunar
Uyuşmazlık noktaları belirlenir
Mahkeme bilirkişi veya tanık dinlenmesine karar verebilir
📍 Bazı durumlarda bilirkişi incelemesi (örneğin iş gücü kaybı oranı) veya adli tıp raporu alınır.
🔹 3. Tahkikat Aşaması (Yargılama)
Deliller toplandıktan sonra esas yargılama başlar:
Tanıklar dinlenir
Bilirkişi raporları değerlendirilir
Mahkeme, olayın kusur dağılımını ve zarar miktarını belirler
🧾 Mahkeme, maddi ve manevi tazminatın kabulüne veya reddine karar verir.
🔹 4. Karar ve Temyiz
Karar açıklandıktan sonra taraflar:
Karara 2 hafta içinde istinaf başvurusu yapabilir
İstinaf kararı sonrası temyiz yolu da açıktır (belirli sınırın üzerindeki tazminatlar için)
📍 Dava sonunda verilen karar kesinleşmeden icra edilemez.
5. Tazminat Davasında Zamanaşımı Süresi
Tazminat davası açabilmek için belirli süre içinde başvuru yapılması gerekir.
Olay Türü | Zamanaşımı Süresi |
Haksız fiil | 2 yıl – en fazla 10 yıl |
Sözleşmeye aykırılık | 10 yıl |
Trafik kazası | 2 yıl – en fazla 10 yıl |
İş kazası | 10 yıl (SGK bildirilmişse) |
📌 Süreler olayın ve zararın öğrenildiği tarihten itibaren başlar. Geçmişse, dava hakkı düşer.
6. Tazminat Miktarı Nasıl Belirlenir?
Maddi tazminat: Belgelendirilebilen zararlar (tedavi giderleri, gelir kaybı)
Manevi tazminat: Mahkeme, olayın ağırlığına ve etkilerine göre takdir eder
Kusur oranı: Tazminat tutarını doğrudan etkiler (örneğin %50 kusurluysa talep yarıya düşer)