Selde Zarar Gören Aracın Zararını Kim Öder? Kasko Yoksa Belediye veya İdareden Tazminat Alınabilir mi?
Şiddetli yağışlar ve sel felaketleri yalnızca ev ve iş yerlerinde değil, trafikte bulunan veya park hâlindeki otomobil, araba, kamyonet, kamyon, motosiklet ve diğer motorlu taşıtlarda da ciddi maddi zararlara neden olabilmektedir. Birkaç dakika içerisinde yükselen su; aracın motoruna, elektronik sistemlerine, döşemelerine, şanzımanına ve güvenlik sistemlerine zarar verebilir, bazı durumlarda ise taşıtın tamamen kullanılamaz hâle gelmesine neden olabilir.
Böyle bir olaydan sonra araç sahiplerinin ilk sorduğu soru genellikle aynıdır:
Selde zarar gören aracın zararını kim ödeyecek?
Kasko sigortası bulunan bir otomobil açısından ilk başvurulacak yer çoğunlukla sigorta şirketidir. Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunmaktadır: Her kasko poliçesi sel ve su baskınını otomatik olarak karşılamaz. Poliçede sel ve su baskını teminatının bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi gerekir.
Peki aracın kaskosu yoksa ne olacaktır?
Kaskosu bulunmayan bir araba, motosiklet, ticari kamyonet veya kamyon sel nedeniyle zarar gördüğünde zararın mutlaka araç sahibinin üzerinde kalacağı söylenemez. Selin meydana gelmesinde belediyenin, büyükşehir belediyesinin, su ve kanalizasyon idaresinin, Karayolları Genel Müdürlüğünün, başka bir kamu kurumunun, site yönetiminin, otopark işletmesinin veya üçüncü bir kişinin kusuru bulunuyorsa meydana gelen zararın tazmini talep edilebilir.
Ancak her sel olayında belediyenin veya devletin otomatik olarak sorumlu olduğu da söylenemez.
Tazminat hakkının bulunup bulunmadığı; selin nasıl meydana geldiği, gerekli altyapı ve güvenlik önlemlerinin alınıp alınmadığı, zararla ilgili kurumun ihmali arasında nedensellik bağı bulunup bulunmadığı ve araç sahibinin olayda bir kusurunun olup olmadığı değerlendirilerek belirlenir.
Bu yazıda sel ve su baskını nedeniyle zarar gören otomobil, kamyonet, kamyon, motosiklet ve diğer araçların zararlarının kimden talep edilebileceğini ayrıntılı olarak ele alıyoruz.
Selde Zarar Gören Aracın Masrafını Kasko Karşılar mı?
Kasko sigortası bakımından öncelikle poliçenin içeriğinin kontrol edilmesi gerekir.
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarında sel ve su baskını nedeniyle meydana gelen zararlar, ek sözleşmeyle teminat kapsamına alınabilecek rizikolar arasında düzenlenmiştir.
Dolayısıyla yalnızca “kaskom var” demek, sel zararının mutlaka karşılanacağı anlamına gelmez.
Poliçede özellikle şu ifadelerin bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir:
Sel ve su baskını teminatı
Doğal afet teminatı
Genişletilmiş kasko
Tam kasko
Muafiyet hükümleri
Özel şartlar
Genişletilmiş veya kapsamlı kasko poliçelerinin önemli bir bölümünde sel ve su baskını teminatı bulunabilmektedir. Ancak kesin sonuç için poliçenin incelenmesi gerekir.
Normal Kasko Sel Zararını Karşılar mı?
Kasko poliçelerinde kullanılan ürün isimleri ve verilen teminatlar birbirinden farklı olabilir.
Kasko Genel Şartlarında;
Dar kasko,
Kasko,
Genişletilmiş kasko,
Tam kasko
şeklinde farklı ürünler öngörülmektedir.
Sel ve su baskını, temel kasko teminatlarının dışında ek sözleşmeyle kapsama alınabilecek risklerden biridir.
Bu nedenle poliçenin yalnızca adının “kasko” olması yeterli değildir. Poliçenin teminat tablosu incelenmelidir.
Örneğin poliçesinde sel ve su baskını teminatı bulunmayan bir otomobil sahibinin, yalnızca kasko poliçesi bulunduğu gerekçesiyle sigorta şirketinden ödeme alması mümkün olmayabilir.
Sel Nedeniyle Motor Arızalanırsa Kasko Öder mi?
Poliçede sel ve su baskını teminatı varsa, sel nedeniyle motorun veya diğer parçaların doğrudan zarar görmesi kural olarak teminat kapsamında değerlendirilebilir.
Ancak olayın nasıl gerçekleştiği önemlidir.
Örneğin araç park hâlindeyken suyun aniden yükselmesi sonucu motor bölümü tamamen su altında kalmışsa durum ile sürücünün suyla dolduğu açıkça görülen bir alt geçide kendi iradesiyle girmesi aynı şekilde değerlendirilmeyebilir.
Sigorta şirketi;
Olayın oluş biçimini,
Sürücünün davranışını,
Hasarın sel nedeniyle meydana gelip gelmediğini,
Zararı artırıcı davranış bulunup bulunmadığını,
Poliçe hükümlerini
inceleyebilir.
Bu nedenle sigorta şirketinin her sel hasarında ödeme yapmak zorunda olduğu veya sürücü hatası bulunan her olayda ödeme yapmayacağı şeklinde kesin bir genelleme yapılması doğru değildir.
Su Alan Araba Çalıştırılmalı mı?
Sel veya su baskını sonrasında önemli konulardan biri aracın yeniden çalıştırılmaya çalışılmasıdır.
Motor bölmesine su girmiş bir otomobilin çalıştırılması, mevcut zararın büyümesine neden olabilir.
Özellikle içten yanmalı motorlu araçlarda motora su girmesi ciddi mekanik hasara yol açabilir. Elektrikli ve hibrit otomobillerde ise yüksek voltaj sistemleri nedeniyle farklı güvenlik riskleri ortaya çıkabilir.
Bu nedenle mümkün olduğunca:
Araç çalıştırılmamalı,
Güvenli şekilde çekiciyle taşınmalı,
Hasar fotoğraflanmalı,
Sigorta şirketine bildirim yapılmalı,
Ekspertizden önce kapsamlı onarım yaptırılmamalıdır.
Zararı azaltma yükümlülüğü sigorta hukukunda da önem taşımaktadır.
Kaskoya Sel Hasarı Kaç Gün İçinde Bildirilmelidir?
Kasko Genel Şartlarına göre sigortalının, rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içerisinde sigorta şirketine bildirimde bulunması gerekir.
Bu nedenle selden zarar gören araçta hasar ihbarının geciktirilmemesi önemlidir.
Ayrıca aracın ve olay yerinin mevcut durumunun fotoğraf ve video ile kayıt altına alınması ileride çıkabilecek uyuşmazlıklarda önemli delil oluşturabilir.
Selde Zarar Gören Araç Pert Sayılır mı?
Aracın su almış olması tek başına aracın pert veya tam hasarlı kabul edilmesi anlamına gelmez.
Ekspertiz sonucunda:
Motor hasarı,
Şanzıman hasarı,
Elektronik sistemlerin durumu,
İç döşeme hasarı,
Elektrikli araçlarda batarya ve yüksek voltaj sistemi,
Onarım maliyeti,
Aracın hasar tarihindeki piyasa değeri
birlikte değerlendirilir.
Onarımın teknik veya ekonomik açıdan anlamlı olmadığı durumlarda tam hasar değerlendirmesi gündeme gelebilir.
Özellikle tamamen su altında kalan yeni nesil otomobillerde elektronik kontrol ünitelerinin çokluğu nedeniyle onarım maliyeti oldukça yüksek seviyelere çıkabilmektedir.
Kasko Yoksa Selde Zarar Gören Aracın Masrafını Kim Öder?
Kasko bulunmaması hâlinde en önemli soru budur.
Kaskosu olmayan bir otomobil, motosiklet, kamyon veya kamyonetin selde zarar görmesi durumunda öncelikle selin neden meydana geldiği araştırılmalıdır.
Zarar;
Doğal ve kaçınılmaz bir afet,
Belediye altyapısındaki eksiklik,
Kanalizasyon sisteminin yetersizliği,
Rögarların temizlenmemesi,
Dere yatağının bakımının yapılmaması,
Menfezlerin yetersiz olması,
Alt geçitte gerekli önlemlerin alınmaması,
Yol drenajının yetersizliği,
Özel otoparkın altyapı eksikliği,
Site otoparkının yetersiz drenaj sistemi,
İnşaat faaliyetleri,
Yapısal bir bozukluk
nedeniyle ortaya çıkmış olabilir.
Zarardan kimin sorumlu olacağı da bu nedene göre belirlenir.
Sel Zararından Belediye Sorumlu Olabilir mi?
Evet.
Ancak belediye her sel olayından otomatik olarak sorumlu değildir.
Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür.
İdare hukukunda kamu hizmetinin:
Hiç işlememesi,
Geç işlemesi,
Kötü işlemesi
“hizmet kusuru” kapsamında değerlendirilebilir.
Örneğin yıllardır su baskını yaşanan bir bölgede gerekli altyapının yapılmaması veya kapasitesi yetersiz olduğu bilinen drenaj sisteminin yenilenmemesi nedeniyle bir otomobilin sel suları altında kalması hâlinde idarenin hizmet kusuru tartışılabilir.
Hangi Durumlarda Belediyeden Tazminat İstenebilir?
Somut olayın özelliklerine göre belediyenin veya diğer ilgili idarenin sorumluluğuna yol açabilecek durumlar arasında şunlar bulunabilir:
Rögarların ve Yağmur Suyu Kanallarının Temizlenmemesi
Yoğun yağış öncesinde ve sonrasında rögar ve yağmur suyu kanallarının gerekli şekilde temizlenmemesi sonucunda yolun su altında kalması, hizmet kusuru iddiasının temelini oluşturabilir.
Yetersiz Drenaj Sistemi
Yerleşim alanının özellikleri ve öngörülebilir yağış miktarı dikkate alındığında altyapının açıkça yetersiz olması hâlinde idarenin sorumluluğu gündeme gelebilir.
Dere Yatağının Islah Edilmemesi
Derenin taşma riski uzun süredir biliniyor ancak gerekli temizlik ve ıslah çalışmaları yapılmıyorsa sel sonucunda meydana gelen zararlardan ilgili kamu kurumlarının sorumluluğu tartışılabilir.
Menfezlerin Yetersiz Yapılması
Danıştay kararlarında da taşkın sularının tahliyesine yönelik menfez ve kanalların yetersiz yapılması nedeniyle meydana gelen sel zararlarında hizmet kusuru değerlendirmesi yapılmaktadır.
Alt Geçidin Zamanında Trafiğe Kapatılmaması
Meteorolojik uyarılara ve hızla yükselen su seviyesine rağmen alt geçidin trafiğe kapatılmaması sonucu bir araba, motosiklet veya kamyonetin su altında kalması durumunda idarenin gerekli güvenlik önlemlerini alıp almadığı araştırılabilir.
Daha Önce Aynı Bölgede Tekrarlanan Su Baskınları
Aynı cadde, alt geçit veya kavşakta daha önce defalarca su baskını meydana gelmiş olması önemlidir.
Bu durumda tehlikenin idare açısından öngörülebilir olduğu ve gerekli önlemlerin alınması gerektiği ileri sürülebilir.
Zarar Her Zaman Belediyeden mi İstenir?
Hayır.
Sel zararına neden olan altyapı veya tesisin hangi kurumun görev alanında bulunduğunun tespit edilmesi gerekir.
Somut olaya göre sorumluluk;
İlçe belediyesi,
Büyükşehir belediyesi,
Su ve kanalizasyon idaresi,
Karayolları Genel Müdürlüğü,
Devlet Su İşleri,
Diğer kamu kurumları
arasında değişebilir.
Bazı olaylarda birden fazla idarenin hizmet kusurunun bulunması da mümkündür.
Bu nedenle dava açmadan önce yolun, kanalizasyon sisteminin, derenin, menfezin veya diğer altyapının hangi kurumun görev ve sorumluluğunda olduğunun araştırılması önemlidir.
“Çok Yağmur Yağdı” Denilerek Belediye Sorumluluktan Kurtulabilir mi?
Her zaman değil.
Sel ve olağanüstü yağış bazı durumlarda mücbir sebep oluşturabilir. Ancak bir olayın yalnızca şiddetli yağış nedeniyle meydana gelmiş olması, idarenin otomatik olarak sorumluluktan kurtulmasını sağlamaz.
Mahkeme tarafından özellikle şu hususlar değerlendirilebilir:
Yağışın öngörülebilir olup olmadığı,
Meteorolojik uyarı yapılıp yapılmadığı,
Bölgede daha önce sel yaşanıp yaşanmadığı,
Drenaj sisteminin kapasitesi,
Rögarların bakım durumu,
Dere ve menfezlerin temizliği,
İdarenin önlem almak için yeterli zamanı bulunup bulunmadığı,
Alınabilecek önlemlerin zararı önleyip önleyemeyeceği.
Örneğin yıllardır her yoğun yağışta su basan bir alt geçit bakımından “yağmur olağanüstüydü” savunması tek başına yeterli olmayabilir.
Buna karşılık gerçekten olağanüstü, öngörülmesi ve makul tedbirlerle önlenmesi mümkün olmayan bir doğal afet söz konusuysa idarenin sorumluluğu ortadan kalkabilir veya azalabilir.
Kasko Yoksa Trafik Sigortası Sel Zararını Karşılar mı?
Kural olarak hayır.
Zorunlu trafik sigortası ile kasko birbirinden farklıdır.
Trafik sigortası, sigortalı motorlu aracın işletilmesi nedeniyle üçüncü kişilere verilen zararlar bakımından işletenin hukuki sorumluluğunu teminat altına alır.
Dolayısıyla kişinin kendi otomobili, kamyoneti, motosikleti veya kamyonu sel nedeniyle zarar gördüyse, kendi zorunlu trafik sigortası bu hasarı karşılamaz.
Bu nedenle:
Trafik sigortasının bulunması, sel nedeniyle kişinin kendi aracında oluşan hasarın sigortadan ödeneceği anlamına gelmez.
Site Otoparkını Su Basarsa Araç Zararını Kim Öder?
Apartman ve sitelerde bulunan kapalı otoparkların su basması da sık karşılaşılan uyuşmazlıklardandır.
Örneğin yoğun yağış sırasında site otoparkına su dolmuş ve içeride bulunan otomobil veya motosikletler zarar görmüş olabilir.
Bu durumda doğrudan “site yönetimi kesin sorumludur” sonucuna varılamaz.
Şu hususların araştırılması gerekir:
Otopark drenaj sistemi yeterli mi?
Su pompaları çalışıyor mu?
Pompaların düzenli bakımı yapılmış mı?
Daha önce aynı otoparkı su basmış mı?
Yönetim tehlikeden haberdar mı?
Yapısal veya projeye ilişkin bir hata var mı?
Yağmur suyunun girişini önlemek için makul tedbir alınmış mı?
Elektrik kesilmesi hâlinde yedek sistem bulunması gerekiyor mu?
Yağış olağanüstü ve önlenemez nitelikte mi?
Türk Borçlar Kanunu'nun 69. maddesi uyarınca bina veya diğer yapı eserlerinin yapımındaki bozukluk veya bakımındaki eksiklik nedeniyle ortaya çıkan zararlar bakımından yapı malikinin sorumluluğu gündeme gelebilir.
Ayrıca site yönetiminin bakım ve yönetim görevlerini ihmal edip etmediği de değerlendirilmelidir.
AVM veya Ücretli Otoparkı Su Basarsa Ne Olur?
Alışveriş merkezi, özel otopark veya başka bir ticari işletmeye ait otoparkta bulunan aracın sel nedeniyle zarar görmesi hâlinde de işletmenin sorumluluğu araştırılabilir.
Özellikle:
Otoparkın ücretli olması,
Aracın işletmenin hâkimiyet alanına bırakılmış olması,
Drenaj sisteminin yetersizliği,
Sel uyarısına rağmen otoparkın kapatılmaması,
Araç sahiplerine uyarı yapılmaması,
Su tahliye pompalarının çalışmaması
sorumluluk değerlendirmesinde önem taşıyabilir.
Ancak yine olayın kaçınılmaz bir doğal afet niteliğinde olup olmadığı ayrıca araştırılır.
İnşaat Nedeniyle Aracı Su Basarsa Kim Sorumlu Olur?
Bazen sel zararının nedeni yalnızca yağış değildir.
Örneğin bir inşaat çalışması sırasında:
Yağmur kanalı kapatılmış,
Drenaj yönü değiştirilmiş,
Menfez tıkanmış,
Hafriyat suyun doğal akışını engellemiş,
İstinat veya altyapı sistemi hatalı kurulmuş
olabilir.
Bu durumda müteahhit, yapı maliki veya ilgili özel hukuk kişisinin Türk Borçlar Kanunu hükümleri kapsamında sorumluluğu gündeme gelebilir.
TBK m.49 uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı fiille başkasına zarar veren kişi meydana gelen zararı gidermekle yükümlüdür.
Selde Zarar Gören Araç İçin Hangi Zararlar Talep Edilebilir?
Sorumlu kişinin veya idarenin belirlenmesi hâlinde yalnızca serviste ödenen tamir faturası değil, somut olayın özelliklerine göre farklı zarar kalemleri de gündeme gelebilir.
Bunlar arasında:
Araç tamir bedeli
Parça ve işçilik giderleri
Çekici giderleri
Ekspertiz ve tespit giderleri
Araçta meydana gelen değer kaybı
Aracın kullanılamadığı döneme ilişkin zarar
İkame araç gideri
Ticari aracın çalışamaması nedeniyle kazanç kaybı
yer alabilir.
Özellikle kamyon, kamyonet, taksi, servis aracı veya başka bir ticari taşıtın sel nedeniyle haftalarca çalışamaması önemli miktarda gelir kaybına neden olabilir.
Ancak bu zararların belgelenebilir ve olayla nedensellik bağı içerisinde olması gerekir.
Sel Hasarı Araçta Değer Kaybına Neden Olur mu?
Olabilir.
Özellikle motor, elektrik-elektronik sistemler, döşemeler veya taşıtın önemli bölümlerinin su altında kaldığı ağır sel hasarları, onarım sonrasında aracın ikinci el piyasa değerini etkileyebilir.
Klasik trafik kazalarında kullanılan değer kaybı hesaplamaları ile sel nedeniyle ortaya çıkan piyasa değer kaybı birebir aynı olmayabilir.
Bu nedenle selden zarar gören otomobilin hasar öncesi ve hasar sonrası piyasa değeri gerektiğinde bilirkişi veya uzman incelemesiyle belirlenebilir.
Kasko Şirketi Zararı Öderse Belediyeye Dava Açılamaz mı?
Kasko şirketinin ödeme yapması, olaydan sorumlu üçüncü kişinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Sigortacı, ödediği tazminat ölçüsünde sigortalının sorumlu kişiye karşı sahip olduğu haklara halef olabilir.
Örneğin belediyenin hizmet kusuru nedeniyle meydana gelen su baskınında sigorta şirketi araç sahibine 700.000 TL ödeme yapmışsa, şartların oluşması hâlinde sigorta şirketi ödediği miktar için sorumlu idareye başvurabilir.
Araç sahibinin sigorta tarafından karşılanmayan bir zararı bulunuyorsa, bu bölüm bakımından kendi talep hakkı devam edebilir.
Belediyeden Sel Nedeniyle Araç Zararı Nasıl Talep Edilir?
Zarar bir kamu kurumunun eylemi veya ihmali nedeniyle meydana gelmişse süreç özel bir kişiye karşı açılan tazminat davasından farklıdır.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesine göre idari eylem nedeniyle hakkı ihlal edilen kişi, dava açmadan önce ilgili idareye başvurmalıdır.
Başvurunun;
zararın ve idari eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içerisinde
yapılması gerekir.
İdare talebi reddederse veya kanunda öngörülen süre içinde cevap vermezse, şartları oluştuğunda idare mahkemesinde tam yargı davası açılabilir.
Ancak hangi kuruma başvurulacağı, zararın bir idari eylemden mi yoksa idari işlemden mi kaynaklandığı ve dava sürelerinin başlangıcı somut olay bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle sel zararında sürelerin son gününe kadar beklenmemesi önemlidir.
Özel Kişilere Karşı Dava Süresi Nedir?
Zarar site yönetimi, özel otopark işletmesi, müteahhit veya başka bir özel kişi ya da şirketin haksız fiilinden kaynaklanıyorsa Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanabilir.
TBK m.72 uyarınca haksız fiilden doğan tazminat istemi;
Zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl,
Her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren on yıl
geçmekle zamanaşımına uğrar.
Ancak sorumluluğun bir sözleşmeye dayanması veya başka özel bir düzenleme bulunması hâlinde farklı süreler uygulanabilir.
Sel Hasarından Sonra İlk Olarak Ne Yapılmalı?
Tazminat talebinde delil son derece önemlidir.
Olaydan sonra mümkün olduğunca şu işlemler yapılmalıdır:
Aracı tehlike yoksa çalıştırmayın.
Aracın ve çevrenin fotoğraf ve videolarını çekin.
Suyun ulaştığı seviyeyi görüntüleyin.
Sokağın, alt geçidin, rögarların ve drenaj sisteminin durumunu kaydedin.
Polis, itfaiye, belediye veya ilgili kurum kayıtlarının oluşturulmasını sağlayın.
Varsa diğer zarar gören kişilerin iletişim bilgilerini alın.
Çekici ve servis faturalarını saklayın.
Meteorolojik uyarıları ve olay tarihindeki yağış bilgilerini saklayın.
Kasko varsa en geç beş iş günü içinde sigorta şirketine bildirim yapın.
Onarım yapılmadan önce gerektiğinde delil tespiti veya ekspertiz yaptırın.
Özellikle belediye veya başka bir kamu kurumuna karşı tazminat talep edilecekse olay yerindeki altyapının durumunun belgelenmesi büyük önem taşır.
Sel geçtikten sonra rögarların temizlenmesi, yolun onarılması veya menfezin değiştirilmesi nedeniyle önemli deliller kısa sürede ortadan kalkabilir.
Sulh Hukuk Mahkemesinde Delil Tespiti Yapılabilir mi?
Uyuşmazlığın niteliğine göre mahkemeden delil tespiti talep edilmesi değerlendirilebilir.
Özellikle:
Aracın ağır hasarlı olması,
Hasarın kısa süre içinde onarılması gerekmesi,
Olay yerindeki koşulların değişme ihtimali,
Sorumlu tarafın hasarı kabul etmemesi
hâllerinde bilirkişi incelemesi ile zararın miktarı ve nedeni tespit ettirilebilir.
İdari uyuşmazlıklarda ise kullanılacak delil ve usul ayrıca değerlendirilmelidir.
Araç Sahibinin Kusuru Varsa Tazminat Alabilir mi?
Araç sahibinin veya sürücünün davranışı da tazminat miktarını etkileyebilir.
Örneğin polis tarafından kapatılmış bir yola bariyerleri aşarak girilmesi veya su seviyesinin tehlikeli olduğu açıkça görülmesine rağmen aracı suyun içerisine sürmeye devam edilmesi hâlinde sürücünün de zararın meydana gelmesinde veya artmasında kusuru bulunduğu ileri sürülebilir.
Bu durum sorumlu idarenin veya üçüncü kişinin her durumda tamamen sorumluluktan kurtulacağı anlamına gelmez.
Mahkeme;
İdarenin kusurunu,
Araç sahibinin davranışını,
Selin niteliğini,
Olayın önlenebilirliğini
birlikte değerlendirerek kusur oranlarını belirleyebilir.
Park Hâlindeki Araç ile Sel Suyuna Giren Araç Arasında Fark Var mı?
Hukuki değerlendirme bakımından önemli bir fark olabilir.
Örneğin evinin önünde usulüne uygun şekilde park edilmiş bir otomobilin rögarların taşması nedeniyle tamamen su altında kalmasıyla, sürücünün yüksek su seviyesini görmesine rağmen aracı sel suyunun içine sürmesi aynı durum değildir.
Park hâlindeki araçta sürücüye yüklenebilecek kusur çoğu durumda daha sınırlı olacaktır.
Buna karşılık sürücünün açık bir tehlikeye bilinçli biçimde girmesi müterafik kusur tartışmasına yol açabilir.
Devlet Selde Zarar Gören Her Aracın Parasını Öder mi?
Hayır.
Selin afet niteliğinde olması, devlete otomatik olarak bütün otomobil, kamyon, motosiklet veya kamyonetlerin zararını ödeme yükümlülüğü getirmez.
Bazı afetlerden sonra kamu kurumları tarafından yardım veya destek programları açıklanabilir. Ancak bu yardımlar ile hukuki tazminat hakkı birbirinden farklıdır.
İdareden tazminat talep edilebilmesi için kural olarak zararla idarenin eylemi, ihmali veya sorumluluğu arasında hukuken yeterli bir bağlantının kurulması gerekir.
Kaskosu Olmayan Sel Mağduru Ne Yapmalı?
Kasko yoksa dosyanın en önemli kısmı zararın neden meydana geldiğini bulmaktır.
Şu soruların cevapları araştırılmalıdır:
Aracı tam olarak nerede su bastı?
Yol kimin sorumluluğundaydı?
Kanalizasyon veya yağmur suyu hattı kime aitti?
Bölgede daha önce sel olmuş muydu?
Meteoroloji önceden uyarı yapmış mıydı?
Rögarlar kapalı veya tıkalı mıydı?
Alt geçit neden kapatılmadı?
Dere yatağında gerekli bakım yapılmış mıydı?
Aynı olayda kaç araç zarar gördü?
Otoparkta tahliye pompaları çalışıyor muydu?
Sel yalnızca olağanüstü doğa olayından mı kaynaklandı?
Bu soruların cevabı, zararın araç sahibinde kalıp kalmayacağını belirleyebilir.
Sık Sorulan Sorular
Selde zarar gören arabayı kasko karşılar mı?
Poliçede sel ve su baskını teminatı bulunuyorsa kasko zararı karşılayabilir. Sel ve su baskını, Kasko Genel Şartlarında ek sözleşmeyle teminata alınabilecek riskler arasındadır.
Kaskom yok, sel arabamı götürdü. Zararımı kim öder?
Sel tamamen kaçınılmaz bir doğal afet ise zararı talep edebileceğiniz bir sorumlu bulunmayabilir. Ancak belediye, su idaresi, Karayolları, site yönetimi, otopark işletmesi veya başka bir kişinin kusuru varsa tazminat talep edilebilir.
Trafik sigortası sel zararını öder mi?
Kişinin kendi aracında sel nedeniyle meydana gelen zararı zorunlu trafik sigortası kural olarak karşılamaz.
Belediye selde zarar gören arabanın parasını öder mi?
Belediyenin hizmet kusuru bulunduğu ve bu kusur ile zarar arasında nedensellik bağı kurulabildiği takdirde tazminat sorumluluğu doğabilir.
Rögar taşması nedeniyle aracımı su bastı, ne yapabilirim?
Olay yerini ve rögarların durumunu belgelemek, hasar tespiti yaptırmak ve ilgili kamu kurumunun sorumluluğunu belirlemek gerekir. Şartları oluşuyorsa idareye tazminat başvurusu yapılabilir.
Alt geçitte arabayı su basarsa belediye sorumlu mu?
Otomatik olarak değil. Ancak alt geçidin zamanında kapatılmaması, drenaj sisteminin yetersizliği veya gerekli önlemlerin alınmaması gibi hizmet kusurları varsa idarenin sorumluluğu gündeme gelebilir.
Site otoparkındaki arabayı su basarsa site yönetimi sorumlu mu?
Otoparkın yapısal bozukluğu, bakım eksikliği veya drenaj sisteminin çalışmaması zarara neden olmuşsa site veya yapı malikinin sorumluluğu gündeme gelebilir. Her olay ayrıca incelenmelidir.
Selde zarar gören ticari aracın kazanç kaybı istenebilir mi?
Şartları varsa kamyon, kamyonet veya diğer ticari aracın kullanılamadığı döneme ilişkin belgelenebilir kazanç kaybı tazminat talebine konu olabilir.
Selde tamamen su altında kalan araba pert olur mu?
Otomatik olarak pert sayılmaz. Hasarın boyutu, onarım maliyeti ve aracın piyasa değeri ekspertiz sonucunda değerlendirilir.
Belediyeye karşı dava hangi mahkemede açılır?
Belediyenin kamu hizmetinin yürütülmesindeki kusurundan kaynaklanan zararlar bakımından kural olarak idari yargıda tam yargı davası gündeme gelir.
Sonuç
Sel veya su baskını nedeniyle otomobil, araba, motosiklet, kamyonet, kamyon veya başka bir motorlu taşıtın zarar görmesi hâlinde zararın kim tarafından karşılanacağı tek bir kurala bağlı değildir.
İlk olarak kasko poliçesi incelenmelidir. Poliçede sel ve su baskını teminatı bulunuyorsa sigorta şirketine süresinde hasar ihbarı yapılması gerekir.
Kasko bulunmaması ise zarar sahibinin hiçbir hakkının olmadığı anlamına gelmez.
Selin meydana gelmesinde;
Yetersiz kanalizasyon ve yağmur suyu altyapısı,
Tıkanmış rögarlar,
Bakımsız dere yatakları,
Yetersiz menfezler,
Zamanında kapatılmayan alt geçitler,
Hatalı yol drenajı,
Site veya otoparkın bakım eksikliği,
İnşaat faaliyetleri
etkili olmuşsa ilgili kişi veya kurumdan tazminat talep edilmesi mümkün olabilir.
Buna karşılık olay gerçekten öngörülemeyen ve makul hiçbir tedbirle önlenemeyecek nitelikte bir doğal afet ise sorumluluğun doğmaması da mümkündür.
Bu nedenle selden zarar gören taşıtlarda yalnızca onarım maliyetine değil, selin neden meydana geldiğine ve zararın önlenebilir olup olmadığına odaklanmak gerekir.
Özellikle yüksek bedelli otomobiller, ticari kamyon ve kamyonetler ile ağır hasar görmüş araçlar bakımından olay yeri delilleri kaybolmadan hasarın ve altyapı koşullarının tespit edilmesi, olası tazminat hakkının korunması açısından önem taşımaktadır.