Anayasa Mahkemesi Süresiz Nafaka Düzenlemesini İptal Etti: Boşanma Davalarında Nafaka Sistemi Nasıl Değişecek?
- Rengin Geçen
- 10 saat önce
- 3 dakikada okunur
Boşanma davalarının en çok tartışılan konularından biri olan yoksulluk nafakası, Anayasa Mahkemesi'nin 2026 yılında verdiği kararla yeniden gündemin merkezine oturdu. Yıllardır kamuoyunda "süresiz nafaka" olarak bilinen uygulama hakkında verilen iptal kararı, hem nafaka ödeyenleri hem de nafaka alanları yakından ilgilendiriyor.
Peki Anayasa Mahkemesi hangi düzenlemeyi iptal etti?
Süresiz nafaka tamamen kalktı mı?
Mevcut nafakalar sona erecek mi?
Yeni nafaka sistemi nasıl olacak?
Bu yazıda Anayasa Mahkemesi'nin son kararını, boşanma davalarına etkilerini ve bundan sonraki hukuki süreci ayrıntılı olarak inceliyoruz.
Yoksulluk Nafakası Nedir?
Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesine göre;
Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan eş, kusuru daha ağır olmamak şartıyla diğer taraftan mali gücü oranında nafaka talep edebilir.
Mevcut düzenlemede yer alan en önemli ifade ise şuydu:
"Süresiz olarak nafaka isteyebilir."
İşte yıllardır tartışılan konu da bu ifadeydi.
Kanun, nafakanın belirli bir süreyle sınırlanmasını zorunlu kılmıyor; hâkimin verdiği nafaka kararı çoğu zaman yıllarca hatta ömür boyu devam edebiliyordu.
Anayasa Mahkemesi Hangi Kararı Verdi?
Antalya 12. Aile Mahkemesi tarafından yapılan başvuru üzerine Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan "süresiz olarak" ifadesini incelemeye aldı.
4 Haziran 2026 tarihinde verilen kararda, Anayasa Mahkemesi bu düzenlemenin iptaline karar verdi. Karar oy çokluğuyla alındı. Ayrıca oluşabilecek hukuki boşluğun önüne geçmek amacıyla iptal hükmünün hemen değil, kararın yayımlanmasından itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırıldı.
Bu karar, Türk aile hukukunda son yılların en önemli gelişmelerinden biri olarak değerlendirilmektedir.
Süresiz Nafaka Tamamen Kaldırıldı mı?
Hayır.
Kamuoyunda sıkça dile getirilenin aksine, Anayasa Mahkemesi nafaka kurumunu ortadan kaldırmamıştır.
İptal edilen husus:
Yoksulluk nafakasının süresiz şekilde devam etmesine imkan tanıyan düzenlemedir.
Dolayısıyla;
Nafaka tamamen kaldırılmış değildir.
Boşanma sonrası yoksulluğa düşen eş yine nafaka isteyebilecektir.
Ancak gelecekte nafakanın hangi süreyle verileceği yeni kanuni düzenlemeyle belirlenecektir.
Anayasa Mahkemesi Neden Böyle Bir Karar Verdi?
Kararın tam gerekçesi henüz yayımlanmamış olmakla birlikte, kamuoyuna yansıyan bilgilerden hareketle tartışmanın temelinde şu hususlar bulunmaktadır:
1. Ölçülülük İlkesi
Bazı davalarda;
Çok kısa süren evlilikler
Çocuksuz birliktelikler
Tarafların yaşlarının genç olması
gibi durumlarda bile nafakanın onlarca yıl sürmesi eleştirilmekteydi.
Bu nedenle süresiz nafaka uygulamasının bazı olaylarda ölçülülük ilkesine aykırı sonuçlar doğurduğu ileri sürülüyordu.
2. Mülkiyet Hakkı Tartışmaları
Nafaka yükümlüsü olan kişinin;
Yeniden evlenmesi,
Çocuk sahibi olması,
Gelirinin azalması,
gibi durumlarda dahi uzun yıllar nafaka ödemeye devam etmesi, mülkiyet hakkı yönünden tartışmalara neden oluyordu.
3. Değişen Sosyal ve Ekonomik Koşullar
Günümüzde kadınların iş gücüne katılım oranlarının artması, ekonomik yaşamın değişmesi ve boşanma sonrası çalışma imkanlarının genişlemesi de tartışmanın önemli gerekçeleri arasında gösteriliyordu.
Mevcut Nafakalar Ne Olacak?
Kararın ardından en çok sorulan soru budur.
Cevap:
Mevcut nafakalar kendiliğinden sona ermeyecek.
Anayasa Mahkemesi'nin kararı;
Geçmişte verilmiş tüm nafaka kararlarını otomatik olarak ortadan kaldırmamaktadır.
Halihazırda ödenen nafakalar devam edecektir.
Yeni düzenleme yapıldıktan sonra ortaya çıkacak geçiş hükümleri ayrıca değerlendirilecektir.
Bu nedenle bugün nafaka alan bir kişinin ödemeleri, yalnızca bu karar nedeniyle durmaz.
Yeni Nafaka Sistemi Nasıl Olabilir?
Henüz TBMM tarafından kabul edilmiş yeni bir yasa bulunmamaktadır.
Ancak hukuk çevrelerinde ve kamuoyunda çeşitli modeller tartışılmaktadır.
Süreli Nafaka Modeli
Bu modele göre nafaka;
2 yıl
5 yıl
10 yıl
gibi belirli sürelerle sınırlandırılabilir.
Evlilik Süresine Göre Nafaka
Bazı ülkelerde uygulanan modelde;
evlilik ne kadar sürmüşse nafaka süresi de buna göre belirlenmektedir.
Örneğin:
2 yıllık evlilikte kısa süreli nafaka
20 yıllık evlilikte daha uzun süreli nafaka
öngörülmektedir.
Yaş ve Çalışma Durumuna Göre Nafaka
Bazı önerilerde;
Yaş
Eğitim durumu
Sağlık durumu
Çalışabilirlik
gibi kriterlerin dikkate alınması gerektiği savunulmaktadır.
Çocuk İçin Ödenen İştirak Nafakası Etkilenecek mi?
Hayır.
Anayasa Mahkemesi'nin kararı yalnızca yoksulluk nafakası ile ilgilidir.
Çocuk lehine ödenen:
İştirak nafakası
Eğitim giderleri
Sağlık giderleri
bu karardan etkilenmemektedir.
Çocuğun üstün yararı ilkesi aile hukukunda korunmaya devam etmektedir.
Nafaka Davaları Devam Ederken Ne Olacak?
Kararın yürürlüğe giriş tarihi önemlidir.
Anayasa Mahkemesi iptal kararının yürürlüğünü 9 ay ertelemiştir.
Bu süre içerisinde:
Mevcut kanun uygulanmaya devam edecektir.
Aile mahkemeleri TMK 175'e göre karar vermeyi sürdürecektir.
TBMM'nin yeni bir düzenleme yapması beklenmektedir.
Dolayısıyla bugün açılan boşanma davalarında hâlen mevcut hükümler uygulanmaktadır.
Nafaka Alanlar ve Nafaka Ödeyenler İçin Süreç Nasıl Yönetilmeli?
Bu karar sonrasında hem nafaka alacaklılarının hem de nafaka yükümlülerinin dikkatli hareket etmesi gerekir.
Özellikle:
Gelir değişiklikleri
İş kaybı
Emeklilik
Yeniden evlenme
Fiilen evli gibi yaşama
Sağlık sorunları
nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması davalarında önem taşımaktadır.
Yeni yasal düzenlemenin içeriği de bu süreçte belirleyici olacaktır.
Avukat Desteği Neden Daha da Önemli Hale Geldi?
Anayasa Mahkemesi'nin kararı sonrasında aile hukukunda yeni bir döneme girilmektedir.
Önümüzdeki süreçte:
Nafaka süreleri
Geçiş hükümleri
Mevcut nafakaların durumu
Yeni boşanma davaları
Nafakanın kaldırılması talepleri
çok sayıda hukuki tartışmayı beraberinde getirecektir.
Bu nedenle hak kaybı yaşanmaması için nafaka uyuşmazlıklarının somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.
Sonuç
Anayasa Mahkemesi'nin 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan "süresiz olarak" ibaresi iptal edilmiştir. Karar, yoksulluk nafakasını tamamen ortadan kaldırmamış; ancak süresiz nafaka sisteminin yeniden düzenlenmesinin önünü açmıştır.
Önümüzdeki dönemde TBMM tarafından yapılacak yeni düzenleme, boşanma davalarında nafaka sisteminin nasıl şekilleneceğini belirleyecektir.
Bu nedenle hem nafaka alanların hem de nafaka ödeyenlerin güncel gelişmeleri yakından takip etmeleri ve hukuki durumlarını somut olay özelinde değerlendirmeleri önem taşımaktadır.
